Ilcamül - Avam An Ilmil - Kelam

Gazalinin Usulü Fikih konusunda telif ettigi kitabi el-Mustafada bütün dini ilimlerin prensiplerini ispat ettigi icin kelamin külli bir ilim oldugunu, fikih, tefsir ve hadis gibi diger ilimlerin ise kelama nispetle cüzi sayildigini, bundan dolay kelamin en üstün ilim payesini elde ettigini savunur. Imam Gazaliye göre fakihle kelamcinin derecesi birbirine yakindir, ancak fikha duyulan ihtiyac daha genel, kelama duyulan ihtiyac ise daha siddetlidir. Fikihcilar hac icin Mekke yolunda asevleri insa eden kisilerdir, kelamcilar ise hac yolunda hacilara kilavuzluk eden ve onlari koruyan muhafizlardir. Onun zaman zaman kelama karsi menfi tutum takinmasinin önemli bir sebebi kelamla özdeslesen cedele karsi duydugu siddetli muhalefettir. Bununla birlikte Gazali kelamin mutlak olarak zararli oldugunu söylemez. Bu ilim gerekli durumlarda ve dozda kullanildiginda faydali olan bir ilac oldugunu ve ilaclarinda dogal olarak saglamlara nispetle daha az sayida olan hastalara verildigini bu nedenle ruh ve itikat hastaliklarinin tedavisinde hastaligin cinsi, hastanin yapisi ve ilacin miktari dikkate alinmasi gerektigini, esas olanin tedavinin yerinde ve geregince yapilmasi oldugunu söyler. Elinizdeki kitap Imam Gazalinin, son eseridir. Bu kitapta siradan insanlarin kelam tartismalarindan uzak tutulmasi konusunu müstakil olarak incelemektedir. Diger eserlerinde de sikca dile getirilen bu husus, onun Islam toplumunun en genis kismini olusturan halkin imanini korumaya verdigi önemin bir sonucudur.