Ulysses
-
- Hardcover
- Taschenbuch ausgewählt
- Besondere Ausgabe
- eBook
- Hörbuch
-
Sprache:Türkisch
43,99 €
inkl. gesetzl. MwSt.,
Beschreibung
Produktdetails
Einband
Taschenbuch
Erscheinungsdatum
01.08.2026
Verlag
Alter YayincilikSeitenzahl
1084
Maße (L/B)
14,5/21 cm
Sprache
Türkisch
EAN
9786051913766
James Joyceun Ulyssesi, yalnizca okunmayi bekleyen bir roman degil, okuruyla birlikte yeniden kurulan büyük bir anlam dünyasidir. Joyce, Dublinde gecen tek bir günün icine insanlik tarihinin, Bati edebiyatinin, dinlerin, mitolojilerin, siyasal mücadelelerin, gündelik hayatin ve insan zihninin yüzyillara yayilan bellegini yerlestirmistir. Bir sehrin sokaklarindan insan bilincinin en mahrem bölgelerine, bir kahvalti masasindan Homerosun destanlarina, bir gazete ilanindan Shakespearee, bir sarki kirintisindan Irlanda tarihine uzanan bu roman, edebiyatin sinirlarini degistiren temel eserlerden biri olmustur. Bu ceviriyi, eserin 2 Subat 1922de Pariste Shakespeare and Company tarafindan yayimlanan ilk baskisini esas alarak hazirladim.
Ulyssesin güclügü yalnizca uzun cümlelerinden, alisilmadik kelimelerinden veya bilinc akisi tekniginden dogmaz. Asil güclük, Joyceun hemen her sözcüge birden fazla anlam ve cagrisim yüklemesindedir. Metinde siradan görünen bir ad, Dublindeki kücük bir sokaga, unutulmus bir tiyatro oyuncusuna, eski bir sarkiya, tarih bir olaya ya da baska bir epizotta yeniden karsimiza cikacak önemli bir baglantiya acilabilir. Bir cümle ayni anda Homerosa, Shakespearee, Kitab-i Mukaddese, Katolik ayinine, Irlanda siyasetine ve sokak argosuna seslenebilir. Joyce bazen bir sözü dogru bicimiyle aktarir, bazen bilerek bozar, bazen yanlis hatirlayan bir karakterin zihninden gecirir, bazen de iki veya üc ayri kelimeyi birlestirerek daha önce hicbir dilde bulunmayan yeni bir sözcük üretir.
Bu yüzden Joyceun bilinc akisi, ilk bakista öyle görünse bile, gelisigüzel bir cagrisimlar yigini degildir. Zihnin bir görüntüden ötekine gecisi; ses, koku, renk, kelime benzerligi, kisisel hatira, sucluluk, arzu, korku ve tarihsel bellek araciligiyla gerceklesir. Bloomun, Stephenin ve Mollynin düsünceleri yalnizca kendi hayatlarini anlatmaz; onlarin zihinlerinden mitolojik kahramanlar, din adamlari, hükümdarlar, savaslar, filozoflar, besteciler, sairler, tip terimleri, hukuk kurallari, astronomi bilgileri, reklam sloganlari, halk sarkilari ve Dublin dedikodulari da gecer.
En egitimli okurun bile bütün bu kisi, olay, eser ve kavramlara asina olmasi beklenemez. Bir klasik filologun Dublinin 1904 yilindaki sokak hayatini; bir Irlanda tarihcisinin bütün Katolik ayinlerini, tip terimlerini ve müzik göndermelerini; bir Shakespeare uzmaninin Yahudi mistisizmini, at yarisi dünyasini, popüler gazete ilanlarini ve dönemin sokak argosunu ayni ölcüde bilmesi mümkün degildir. Ulysseste tanimadigimiz bir adin, cözemedigimiz bir söz oyununun ya da anlamlandiramadigimiz bir göndermenin önünde durmamiz okurun yetersizliginden degil, romanin olaganüstü genisliginden kaynaklanir.
Ceviri sirasinda karsimdaki temel mesele, Ingilizce sözcüklerin yerine Türkce sözcükler koymaktan ibaret degildi. Joyceun kurdugu cagrisim agini, ses oyunlarini, bicim degisikliklerini, yüksek ve bayagi dil arasindaki ani gecisleri Türkcede yeniden kurmak gerekiyordu. Metni bütünüyle sadelestirmek, Joyceun bilincli olarak yarattigi pürüzleri ortadan kaldirmak ve bütün bölümleri ayni rahat Türkceyle anlatmak, romanin asli yapisini yok etmek olurdu. Bu nedenle ceviride, anlasilabilir bir Türkce kurmaya calisirken Joyceun tuhafligini, beklenmedik sözdizimini, dilsel cesaretini ve bölümler arasindaki büyük üslup farkliliklarini korumayi amacladim.
Cünkü Ulysseste her bölüm yalnizca yeni bir olay degil, yeni bir anlatim bicimidir. Sirenler müzik gibi ilerler; sözler, sesler ve ritimler birbirine karisir. Tepegöz kaba meyhane anlatisiyla destan, hukuk, gazete ve kutsal metin parodileri arasinda gidip gelir. Günesin Sigirlarinda Ingiliz düzyazisinin tarihsel gelisimi, dogum ve dilin dogusu cevresinde taklit ve parodi edilir. Kirke bir tiyatro metnine, halüsinasyona ve bilincdisi sahnesine dönüsür. Eumaios bilerek yorgun, dolambacli, kliseli ve yer yer beceriksiz bir düzyaziyla yazilmistir. Ithaka insan duygularini soru, cevap, ölcü, katalog, matematik ve ilmihal diliyle anlatir. Penelope ise geleneksel noktalama isaretlerini neredeyse bütünüyle terk eden sekiz büyük bilinc akisi cümlesinden olusur. Ceviride bu sesleri tek bir anlatici sesine indirgemek yerine, her bölümün kendine özgü ritmini ve dilsel kisiligini korumaya calistim.
Joyceun 1922 tarihli ilk baskisinda roman I, II ve III olarak üc ana kisma ayrilmistir; bugün yaygin bicimde kullanilan Homeros kökenli on sekiz epizot adi basili metinde baslik olarak yer almaz. Okurun eserin yapisini daha kolay izlemesi icin bu baskida söz konusu epizot adlari basliklara eklenmis, kitabin sonundaki ULYSSES SÖZLÜÜ ise romanin bir parcasi degil, ayri bir ek olarak düzenlenmistir.
Okurun bu cok degisken yapiya hazirliksiz girmemesi icin on sekiz epizodun her birinin basina Okuma Anahtari baslikli kisa bir giris ekledim. Bu bölümler, epizotun özeti veya kesin yorumu degildir. Okura ne düsünmesi gerektigini söylemek, Joyceun cok anlamli metnini tek bir aciklamaya indirgemek ya da romani daha okunmadan cözülmüs bir bilmeceye dönüstürmek amaciyla yazilmamistir.
Okuma Anahtarinda epizodun temel mekani, Homerostaki karsiligi, baslica kisiler, anlatim teknigi, öne cikan temalar ve dikkat edilmesi gereken bicimsel özellikler kisaca tanitilmistir. Böylece okur, Sirenleri neden müzik gibi dinlemesi, Günesin Sigirlarindaki arkaik ve degisken dili neden bir ceviri kusuru olarak görmemesi, Eumaiosun dolambacli anlatiminin nicin bilincli oldugunu veya Penelopede neden noktalama isareti bulunmadigini daha baslangicta görebilecektir. Anahtar, kapiyi acar; fakat okurun iceride hangi yolu izleyecegini belirlemez.
Bu girislerin Joyceun metniyle karismamasi icin Okuma Anahtari bölümleri görsel olarak da ana metinden ayrilmistir. Acik gri zemin, burada konusan sesin Joycea degil, cevirmenin okura sundugu kisa yönlendirmeye ait oldugunu göstermektedir. Okur, bu bölümleri okuyarak epizoda hazirlanabilecegi gibi, dogrudan Joyceun metnine gecmeyi de tercih edebilir. Cünkü bu aciklamalar romanin yerine gecmek icin degil, romanin kapisinda okura eslik etmek icin hazirlanmistir.
Bu baskida toplam 3.159 dipnot bulunmaktadir. Dipnotlar kitap boyunca 1den 3158e kadar kesintisiz bicimde ilerlemektedir. Bu sayi ilk bakista yüksek görünebilir; ancak Ulyssesin göndermelerle örülü yapisi düsünüldügünde dipnotlarin her biri belirli bir aciklama ihtiyacina cevap vermektedir. Dipnotlarda mitolojik kisiler, tarihsel olaylar, edeb eserler, din ayinler, Latince ve Yunanca ifadeler, Irlanda tarihinin önemli adlari, Dublinin yerel mekanlari, popüler sarkilar, hukuk ve tip terimleri, kelime oyunlari ve Joyceun bilerek bozdugu alintilar aciklanmistir.
Dipnotlarin amaci bilgiyi sergilemek veya romanin her cümlesine tek bir anlam dayatmak degildir. Bazi göndermeler aciklanmadiginda yalnizca kücük bir bilgi eksik kalmaz; cümlenin ironisi, kelime oyunu, duygusal agirligi veya baska bir epizotla kurdugu baglanti da kaybolabilir. Bu nedenle dipnotlari, metnin üzerinde hüküm kuran aciklamalar olarak degil, gerektiginde karanlikta kisa süreligine yakilan kücük isiklar olarak düsündüm.
Bununla birlikte okur, her dipnota bakmak zorunda degildir. Ulysses önce kendi ritmi icinde okunabilir; dipnotlara yalnizca merak edildiginde veya anlamin bütünüyle kapandigi noktalarda basvurulabilir. Bazi okurlar önce bölümü kesintisiz okuyup daha sonra dipnotlarla yeniden dönmeyi; bazilari ise aciklamalari metinle birlikte izlemeyi tercih edecektir. Her iki okuma bicimi de mümkündür. Dipnotlar romanin akisina kurulmus engeller degil, okurun ihtiyac duydugunda tutunabilecegi destek noktalaridir.
Kitabin sonuna eklenen ULYSSES SÖZLÜÜ de ayni anlayisin devamidir. Her epizot cevrilirken ayri ayri tutulan sözlük kayitlari daha sonra tek bir bütün halinde birlestirilmis, tekrarlar ve aciklama degeri düsük maddeler ayiklanmis, ayni kelimenin farkli baglamlardaki anlamlari karsilastirilmis ve bütün maddeler alfabetik siraya konulmustur. Nihai sözlükte 5.703 madde basi bulunmaktadir.
Bu sayi yalnizca 5.703 yalin Ingilizce kelime anlamina gelmez. Sözlükte kisiler, yerler, tarihsel olaylar, kitaplar, siirler, operalar, sarkilar, mitolojik varliklar, din formüller, tip ve hukuk terimleri, argo ifadeler, yabanci dilde sözler, Joyceun türettigi birlesik kelimeler ve roman boyunca özel anlam kazanan gündelik sözcükler de bulunmaktadir. Dolayisiyla bu calisma, siradan bir IngilizceTürkce kelime listesi degil, dogrudan Ulyssesin dünyasina göre hazirlanmis baglamsal bir basvuru kitabidir.
Dipnot ile sözlük birbirinin tekrari degildir. Dipnot, bir sözün gectigi yerdeki özel anlami ve o andaki cagrisimi aciklar. Sözlük ise okura ayni kisi, yer, kavram veya sözcüge daha sonra yeniden ulasma imkani verir. Böylece okur, metin icinde kayboldugunu düsündügü bir adi kitabin sonundaki alfabetik düzende kolayca bulabilir; farkli bölümlerde yeniden karsisina cikan bir kavramin roman icindeki anlamini hatirlayabilir. Bu yönüyle ULYSSES SÖZLÜÜ, romani okurken veya yeniden incelerken kullanilabilecek kapsamli bir el kitabi ve yol arkadasidir.
Sözlükteki Ingilizce madde baslarinin telaffuzlari da Türk okuru düsünülerek hazirlanmistir. Telaffuzlar, uzmanlik gerektiren Uluslararasi Fonetik Alfabe isaretleriyle degil, Türkce harflerle ve Türkceye en yakin yaklasik sesletim bicimiyle, parantez icinde ve italik olarak verilmistir. Türkcede Ingilizcedeki her sesin bire bir karsiligi bulunmadigindan bu gösterimler bilimsel fonetik yazim iddiasi tasimaz; amac, okurun bir kisi adini, yer adini veya Ingilizce ifadeyi bütünüyle sessiz gecmek zorunda kalmadan, özgün söyleyise olabildigince yaklasarak okuyabilmesidir. Böylece sözlük yalnizca anlami aciklayan degil, kelimenin sesine de yaklasmayi saglayan bir kilavuz haline gelmistir.
Ein neues Kapitel für Ihre Bücher
Ein neues Kapitel für Ihre Bücher
Schenken Sie Ihren alten Schätzen ein zweites Leben und erhalten Sie dafür eine Thalia Geschenkkarte.
Noch keine Bewertungen vorhanden
Verfassen Sie die erste Bewertung zu diesem Artikel
Helfen Sie anderen Kundinnen und Kunden durch Ihre Meinung.
Kurze Frage zu unserer Seite
Vielen Dank für Ihr Feedback
Wir nutzen Ihr Feedback, um unsere Produktseiten zu verbessern. Bitte haben Sie Verständnis, dass wir Ihnen keine Rückmeldung geben können. Falls Sie Kontakt mit uns aufnehmen möchten, können Sie sich aber gerne an unseren Kund*innenservice wenden.
zum Kundenservice